Welcome to EverybodyWiki 😃 ! Nuvola apps kgpg.png Log in or ➕👤 create an account to improve, watchlist or create an article like a 🏭 company page or a 👨👩 bio (yours ?)...

Zakapior (Bieszczady)

Z EverybodyWiki Bios & Wiki
Skocz do:nawigacja, szukaj


Zakapior – charakterystyczna grupa ludzi identyfikowana z regionem polskich Bieszczadów. To swoisty wytwór kulturowy[1][2][3].

Kim jest zakapior?[edytuj]

Istnieje różnorodność postrzegania oraz identyfikowania zakapiora. Można identyfikować taką osobę jako: menela, alkoholika, chama, megalomana, jak również jako twardziela, który nie lęka się groźnej bieszczadzkiej przyrody[4].

Specyfika regionu kształtuje określony sposób ich zachowania. Zakapior kieruje się według określonego etosu oraz kodeksu postępowania. Zazwyczaj to życzliwy człowiek, który podzieli się tym co posiada (chodź zazwyczaj posiada niewiele). Grupa ta reprezentowana jest w dużym procencie przez artystów. Niektóre jednostki posiadają pewne słabości i wady, jednak silna osobowość umożliwia prowadzenie swobodnego trybu życia. Codzienna egzystencja w otaczającej przyrodzie daje inspiracje do twórczego życia[5][6][7].

Sięgając historią wstecz w regionie bieszczadzkiej puszczy występowali tołhaje i beskidnicy. W okresie II wojny światowej grasowały bandy UPA. Po akcji „Wisła” tereny się wyludniły co stanowiło idealne miejsce do skrywania się m.in. przestępców. Bieszczady stały się idealnym miejscem dla osób poszukujących swobody osobistej i wolności myśli. Niektórzy po prostu przybili w ten region w celu poszukiwaniu pracy, często zrywając całkowicie z dotychczasowym sposobem życia – gonitwą za pieniądzem, odpowiedzialnością za innych itp. W śród tzw. uciekinierów w Bieszczady jest reprezentacja wielu grup społecznych. Dzikość terenu i szerokie możliwości działania dały pole do rozpoczęcia życia od nowa według własnej wizji. Przybysze często osiedlali się w zrujnowanych domach, jak i budowali prowizoryczne domki, baraki, jak i szałasy. Potrzeba zarabiania na życie u niektórych wydobyła zdolności artystyczne. Swobodny tryb sprawiał, iż osadnicy musieli sprostać wiele trudom życiowych, co sprawiło, iż przetrwali najsilniejsi. Obecnie utrzymują się oni przeważnie z działalności turystycznej oraz z dorywczej pracy związanej z turystyką[8][9][10][11][12][13][14][15][16].

Zakapior to gatunek właściwy tylko terenom Bieszczadów. Od kilku dekad zakapiory tworzą koloryt tej ziemi. O tytule zakapiora decyduje bowiem nie zawód, ale osobowość oraz barwność postaci. Jak sami mówią o sobie – na to miano zakapiora trzeba sobie zasłużyć i ciężko zapracować. W Bieszczady już nikt nie ucieka, więc „zakapiorów” jest coraz mniej. Nigdzie słowo „zakapior” nie brzmi tak dumnie jak w Bieszczadach[17][18].

Do największych bieszczadzkich zakapiorów zalicza się m.in.[edytuj]

Materiały o Zakapiorach[edytuj]

Książki[edytuj]

  • Andrzej Potocki, Majster Bieda, czyli zakapiorskie Bieszczady, Wydawnictwo Carpathia[57].

Materiały wideo[edytuj]

  • Zakapiorskie Bieszczady – program TVP3 Rzeszów[58];
  • Drwale i inne opowieści Bieszczadu – serial Polsat Play[59];
  • Przystanek Bieszczady, program Discovery Channel[60].

Przypisy[edytuj]

  1. Bieszczadzki zakapior o miłości do gór. Wysłuchaj „śpiewu polskiej duszy”, podroze.se.pl [dostęp 2019-08-28] (pol.).
  2. Katarzyna, Bieszczadzkie zakapiory. Kto to jest „Zakapior”?, Legendarne Bieszczady, 4 czerwca 2012 [dostęp 2019-08-28] (pol.).
  3. Zakapior, www.zakapior.com [dostęp 2019-08-28].
  4. Wyborcza.pl, www.wysokieobcasy.pl [dostęp 2019-08-27].
  5. Katarzyna, Bieszczadzkie zakapiory, Legendarne Bieszczady [dostęp 2019-08-27] (pol.).
  6. W Bieszczady, w Bieszczady..., www.biblioteka.blazowa.net [dostęp 2019-08-27].
  7. Ponad 30 lat temu zdecydowali się porzucić wszystko i żyć w samotności. Pustelnicy z Bieszczad powoli odchodzą, TVN24.pl [dostęp 2019-08-27] (pol.).
  8. Redakcja, Zbrodnie UPA w Bieszczadach » Kresy, Kresy, 13 stycznia 2010 [dostęp 2019-08-27] (pol.).
  9. J. Syrnyk, Wstęp do weryfikacji danych z książki „Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie lwowskim w latach 1939–1947”, Czasopismo „Pamięć i Sprawiedliwość” 2016 | 27 | s. 368–397.
  10. UPA – Ukraińska Powstańcza Armia / Twoje Bieszczady, www.twojebieszczady.net [dostęp 2019-08-27].
  11. Wieczór z bieszczadzkim zakapiorem, salon24.pl [dostęp 2019-08-27] (pol.).
  12. Jadwiga Marchwica, Etnosystem.pl, Etnosystem.pl [dostęp 2019-08-27] (pol.).
  13. Tołhaje – Górskie Opowieści – blog o górach, Górskie Opowieści – blog o górach [dostęp 2019-08-27] (pol.).
  14. Akcja „Wisła” – wysiedleni z Bieszczad, PolskieRadio.pl [dostęp 2019-08-28].
  15. Nasze Bieszczady, Oderwani Od Korzeni, Nasze Bieszczady, 1 marca 2016 [dostęp 2019-08-27] (pol.).
  16. Akcja „Wisła” (Wschód) przeciw UPA / Twoje Bieszczady, www.twojebieszczady.net [dostęp 2019-08-27].
  17. Oni najbardziej kochają Bieszczady. Poznajcie... zakapiorów, www.tvp.info [dostęp 2019-08-27] (pol.).
  18. Kraina dobrych grzeszników – rozmowa z Andrzejem Potockim, Przegląd, 28 lipca 2014 [dostęp 2019-08-27] (pol.).
  19. » Przedstawiamy Łysego – niezwykłego bieszczadzkiego twórcę| Bieszczady.Land, bieszczady.land [dostęp 2019-08-27] (pol.).
  20. Ludzie: Łysy – facet od noży /Bieszczady, Krytyka Kulinarna, 22 września 2014 [dostęp 2019-08-28] (pol.).
  21. Szlakiem bieszczadzkich artystów – Adam Łysy Glinczewski – Moje Bieszczady [dostęp 2019-08-28] (pol.).
  22. Andrzej Lach Załęski – Andriej Kirym – legenda Bieszczadów, współczesnych kresów Polski, www.hussar.com.pl [dostęp 2019-08-27].
  23. Bieszczady na jesień: Łopienka, Dziwny ten świat, 13 października 2013 [dostęp 2019-08-28] (pol.).
  24. 18.02.2016 r – Zakapiorskie Bieszczady – wieczór humoru, pieśni łemkowskich oraz opowieści bieszczadzkich, cojestgrane24.wyborcza.pl [dostęp 2019-08-28] (pol.).
  25. Bieszczadzkie Chłopaki, Góry i ludzie, 10 września 2015 [dostęp 2019-10-29] (pol.).
  26. » Żmiju – postać charakterna, charyzmatyczna i kontrowersyjna| Bieszczady.Land, bieszczady.land [dostęp 2019-08-28] (pol.).
  27. Ciekawa bieszczadzka postać-Żmiju – Matiaszówka – Ośrodek Wypoczynkowy, domki-bieszczady.pl [dostęp 2019-08-28].
  28. Ilona Adamska, Andrzej Borowski: Świat potrzebuje mężczyzn nie walecznych, lecz opiekuńczych, męskim kręgu.pl, 22 lutego 2019 [dostęp 2019-08-28] (pol.).
  29. Wspomnienie o Jaśku Zubowie / Twoje Bieszczady, www.twojebieszczady.net [dostęp 2019-08-27].
  30. Janusz Zubow / walizka pełna śniegu | Gminne Centrum Kultury i Ekologii w Cisnej, www.cisna.pl [dostęp 2019-08-28].
  31. Siekierezada, www.siekierezada.pl [dostęp 2019-08-28].
  32. Stanisław Siwak, Jędrek Połonina. Bieszczadzki bard i wybitny rzeźbiarz, Nowiny, 8 listopada 2012 [dostęp 2019-08-27] (pol.).
  33. Siekierezada, www.siekierezada.pl [dostęp 2019-08-27].
  34. Wspominali Jędrka Połonina, Brodnica-cbr.pl, 11 grudnia 2015 [dostęp 2019-08-27].
  35. Lutek Pińczuk zszedł z połoniny. Już na stałe, plus.nowiny24.pl, 18 kwietnia 2017 [dostęp 2019-08-27] (pol.).
  36. Ewa Gorczyca, Legenda Bieszczad – Lutek Pińczuk – został uhonorowany „Bieszczadzkim Żubrem” [ZDJĘCIA], Nowiny, 18 sierpnia 2018 [dostęp 2019-08-27] (pol.).
  37. TiO, Lutek Pińczuk, dawny gospodarz na Połoninie Wetlińskiej z nagrodą, Biznes i Styl – Podkarpacki portal opinii [dostęp 2019-08-28] (pol.).
  38. Lutek. Legenda Bieszczad., www.bieszczadzka24.pl [dostęp 2019-08-28] (pol.).
  39. Stanisław Siwak, Lutek Pińczuk – twardziel z Połoniny Wetlińskiej, Nowiny, 23 sierpnia 2012 [dostęp 2019-08-28] (pol.).
  40. » Nasi Bardowie [dostęp 2019-10-29] (pol.).
  41. Roman Dobrowolski - Bieszczadzki Bard | zdjęcia, galeria zdjęć, www.ryszardlebmor.com [dostęp 2019-10-29].
  42. Bieszczadzkie Chłopaki, Góry i ludzie, 10 września 2015 [dostęp 2019-10-29] (pol.).
  43. Program | OSPPT YAPA [dostęp 2019-10-29] (pol.).
  44. Wszyscy stworzyliśmy Bieszczady – zdjęcie nr 4, wyborcza.pl [dostęp 2019-08-27] (pol.).
  45. Wanda Mołoń, Gór wypluć nie mogłem, Nowiny, 24 kwietnia 2003 [dostęp 2019-08-28] (pol.).
  46. RETROSPEKCJA: Przystanek Zakapiorów ... epizod drugi, RETROSPEKCJA, 12 sierpnia 2011 [dostęp 2019-08-28].
  47. Grupa Wirtualna Polska, W Bieszczadach trzeba być twardym, funduszeue.wp.pl, 24 stycznia 2015 [dostęp 2019-08-28] (pol.).
  48. Życie pośród przyrody - z Ryszardem „Prezesem” Krzeszewskim rozmawia Dariusz Matusiak, dzikiezycie.pl [dostęp 2019-10-29].
  49. Ryszard Krzeszewski, www.pasje.podkarpackie.pl [dostęp 2019-10-29].
  50. Bieszczady w obiektywie: Ryszard „Prezes” Krzeszewski, Sanok, Bieszczady | portal regionalny korsosanockie.pl, 22 maja 2018 [dostęp 2019-10-29] (pol.).
  51. Wszyscy stworzyliśmy Bieszczady - zdjęcie nr 3, wyborcza.pl [dostęp 2019-10-29] (pol.).
  52. TiO, Pomóżmy Prezesowi. W Wielkanoc spłonął dach ośrodka w Chmielu, Biznes i Styl – Podkarpacki portal opinii [dostęp 2019-10-29] (pol.).
  53. K, Majster Bieda jest wśród nas..., Express Bydgoski, 27 stycznia 2012 [dostęp 2019-08-27] (pol.).
  54. Krzysztof Potaczała, Góry wołają Majstra Biedę, Nowiny, 9 lutego 2006 [dostęp 2019-08-27] (pol.).
  55. Drewniany „Majster Bieda Wojtka Belona” stanie w świętokrzyskim Chrobrzu, WPROST.pl, 30 lipca 2010 [dostęp 2019-08-27] (pol.).
  56. Sylwek Szweda – Śpiewnik – Majster Bieda, www.sylwek-szweda.pl [dostęp 2019-08-27].
  57. Majster Bieda, czyli zakapiorskie Bieszczady, Lubimyczytać.pl [dostęp 2019-08-28] (pol.).
  58. Telewizja Polska S.A, Zakapiorskie Bieszczady – PROGRAM ARCHIWALNY, rzeszow.tvp.pl [dostęp 2019-08-28] (pol.).
  59. Drwale i inne opowieści Bieszczadu – serial – Polsatplay.pl, www.polsatplay.pl [dostęp 2019-08-28].
  60. Przystanek Bieszczady, przystanekbieszczady.discoverychannel.pl [dostęp 2019-08-28] (pol.).


This article "Zakapior (Bieszczady)" is from Wikipedia. The list of its authors can be seen in its historical and/or the page Edithistory:Zakapior (Bieszczady).